Privacy beleid
Logo Vrienden Particuliere Historische Buitenplaatsen

"Wij delen de liefde voor de schitterende buitenplaatsen en kastelen in Nederland en steunen de instandhouding van dit nationale erfgoed"

Word ook vriend!

Unieke excursies

Tijdschrift Arcadië (2x p/j)

Behoud de buitenplaatsen

Deelt u onze liefde voor de schitterende buitenplaatsen en kastelen in Nederland?

word vriend

Privacy beleid

Agenda 2018

Zondag 8 april 2018
Excursie A: Buitenplaats Berkenbosch en Buitenplaats Overduin te Oostkapelle

Buitenplaats Berkenbosch

De geschiedenis van Berkenbosch vangt aan halverwege de zeventiende eeuw. Er wordt dan gesproken van een hofstede Berkenbosch, die eigendom is van Jacob Boreel. Er was toen al sprake van 'plantage', dus van een functie als buitenplaats. Aan het eind van de achttiende eeuw zien we Gerard Frans Meijners, Heer van het naburige Duinbeek, als eigenaar van Berkenbosch. Hij liet de oorspronkelijk geometrisch aangelegde gronden van plaisir gedeeltelijk omvormen tot een park in landschapstijl, naar de mode van die tijd, met slingerpaden en vijvers. Zijn dochter Digna trouwde met Johan Jacob Sprenger, waardoor het goed in deze familie terechtkwam. Hun zoon Jacobus Guilielmus Sprenger, die later burgemeester van Oostkapelle zou worden, en zijn echtgenote Claudine Reiniere Anna Bijleveld lieten het huidige huis bouwen in 1862. De bouwstijl is neoclassicistisch. De voorgevel, aan de oostzijde, is vijf traveeën breed, de westgevel acht traveeën. Op het zuiden bevindt zich een veranda, met daarboven een balkon. Het park wordt aan de noord- en zuidzijde begrensd door rechte lanen. De zich in het park bevindende Stenen Tafel heet een folly te zijn, uit de achttiende eeuw. Een taxus baccata, nu vooral in gebruik als klimboom, stond in 1911 model voor het schilderij De Grijze Boom van Piet Mondriaan. Een historisch-dendrologisch rapport uit 2013 over de bomen in het park van Berkenbosch kan ingezien worden door hier te klikken.

Buitenplaats Berkenbosch | Duinbeekseweg 25 | 4356 CD Oostkapelle (gem. Veere)

Buitenplaats Overduin

Op de plek van het huidige Overduin stond in de Middeleeuwen een boerderij. De gronden waarop de buitenplaats ligt waren destijds vermoedelijk in bezit van de abdij van Rijnsburg. De boerderij maakte in de zeventiende eeuw plaats voor een buitenplaats, compleet met herenhuis en park. In die tijd heette de plaats nog De Bleeckerije. In 1695 wordt gesproken van Overduin. In de decennia daarna was het Buiten in bezit van diverse welgestelde families uit Middelburg. Vóór 1813 werd dit huis gesloopt; de bomen, vijvers en lanen bleven. Op de plaats van het oude herenhuis kwam een grote landbouwschuur. Op het terrein bevindt zich nu nog een voorraadkelder, waarvan de herkomst onduidelijk is, maar die mogelijk bij het achttiende-eeuwse herenhuis heeft behoord. In 1839 stichtte W.C.M. de Jonge van Ellemeet, burgemeester van Oostkapelle, een -voor die tijd moderne- nieuwe buitenplaats met daarbij een groot koetshuis en een tuinmanswoning. De landbouwschuur werd in 1857 nieuw opgetrokken en de boerderij werd in 1860 vernieuwd.
Het huis is een rechthoekig, witgepleisterd neoclassicistisch gebouw met twee bouwlagen en een brede middenpartij. De ingang had men iets naar achteren geplaatst, waardoor een ruim bordes ontstond, waarop men -toch enigszins beschut- in de zomer van het buitenleven kon genieten.
Voor het tuinontwerp tekende Jan David Zocher jr. Het park kenmerkte zich vooral door een grote rijkdom aan boom- en heestersoorten. In het park kwam ook een “menagerie” met veel verschillende dieren. Later werd dit een hertenkamp. In 1970 werd de stichting Overduin opgericht. De stichting streeft ernaar om het park van Overduin terug te brengen tot de rijke, historische parkaanleg uit de tijd van De Jonge van Ellemeet.
Uniek is het nog bestaande Chinese tuinhuis in tempelvorm.

Overduin | Dunoweg 4 | 4356 EK Oostkapelle | www.buitenplaatseninnederland.nl/oostkapelle-overduin.html

Zondag 3 juni 2018
Excursie B: Huis te Maarn te Maarn en Landgoed Zuylestein te Leersum

Huis te Maarn

Tussen 1906 en 1907 liet het echtpaar Blijdenstein-van Heek op een heidevlakte bij Maarn een park aanleggen in de nieuw-architectonische stijl. Ontwerper was tuinarchitect P.H. Wattez, die vooral in Twente veel tuinen en parken had aangelegd. De aanleg kreeg in het centrum een druppelvorm, die grotendeels als weide werd ingericht. In het zuidelijke deel werd een kunstmatige heuvel opgericht. Hierop liet het echtpaar een theehuis, ‘De Verrassing’, bouwen. Voor en ter weerszijden van het theehuis kwam een geometrische tuin met vormbomen en trappen, die ongeveer een derde van de druppelvorm innam en van het weilandgedeelte werd afgesloten door een gebogen pad. Een viertal door boomstroken begrensde zichtlijnen vormden het laatste deel van de aanleg.
In 1915 maakte het theehuis plaats voor het huidige witgepleisterde landhuis. Architect Jan Stuyt leverde het ontwerp voor het landhuis. Opvallend is de halfronde porticus met de vier kolossale ionische zuilen, een typisch Palladiaans motief dat bij eind achttiende-eeuwse landhuizen geliefd was en dat wij goed kennen van het Witte Huis in Washington. Het theehuis werd verplaatst naar een tennisbaan in het park en kreeg de functie van tennishuisje. Stuyt ontwierp ook het dienstgebouw, dat ging fungeren als chauffeurswoning, garage en paardenstal. In 1920 werd het gebouw aan de achterzijde uitgebreid met een oranjerie en een slaapkamer.
Huis te Maarn is nog steeds in bezit van de stichtersfamilie en heeft zijn oorspronkelijke functie in al die tijd behouden. Rond het huis en de historische tuin- en parkaanleg liggen uitgestrekte gronden met bossen en weilanden, die eveneens tot Huis te Maarn behoren. De totale oppervlakte van het landgoed is ongeveer 200 hectare.

Huis te Maarn | Amersfoortseweg 2-2a | 3951 LB Maarn | www.utrechtsebuitenplaatsen.nl/buitenplaats/huis-te-maarn

Ridderhofstad Zuylestein

De geschiedenis van de Ridderhofstad Zuylestein gaat tot in de Middeleeuwen terug. In 1387 werd Johan van Zuylen Wouterszn met Zuylestein beleend. In 1630 werd de buitenplaats aangekocht door Prins Frederik Hendrik. Het oude huis werd omstreeks 1632 afgebroken om plaats te maken voor Kasteel Zuylestein, dat een stadhouderlijke allure kreeg. Vanaf die tijd zijn diverse tuinontwerpen en tekeningen van het huis bewaard gebleven. Kosten noch moeite werden gespaard om de tuin en het park van Zuylestein in renaissance stijl aan te leggen. Vanaf 1640 is jonkheer Frederik van Nassau Zuylestein, de natuurlijke zoon van Frederik Hendrik, de nieuwe eigenaar. Via vererving werd in 1897 graaf Van Aldenburg Bentinck eigenaar van het kasteel. Hij woonde op dat moment op Kasteel Amerongen.
Zuylestein bleef in deze vorm bestaan tot 1945, toen het na een geallieerd bombardement in een ruïne veranderde. Alleen het achttiende-eeuwse poortgebouw is gespaard gebleven. Pas in 1981 wordt, vlakbij de plek van het vroegere kasteel, een nieuw hoofdhuis gebouwd. Sinds 1983 wordt de buitenplaats bewoond door de achterkleinkinderen: de familie De Brauwere-van Aldenburg Bentinck. De laatste jaren is heel hard gewerkt aan de restauratie van gebouwen, de historische renaissance tuin, de moestuin, de 800 meter lange tuinmuren, de lanen en waterpartijen.
Jemima de Brauwere, opgegroeid op kasteel Amerongen, wil met kasteel Zuylestein een maatschappelijke rol spelen en relevant zijn voor de omgeving. Door middel van activiteiten met eigentijdse culturele diepgang wil zij de kernwaarden van historie, natuur, gastvrijheid en duurzaamheid laten zien. Vele vrijwilligers bieden haar de helpende hand.

Landgoed Zuylestein | Rijksstraatweg 7 – 9 | 3956 CH Leersum

Zaterdag 23 juni 2018
Excursie C: Epemastate te Ysbrechtum en Poptaslot te Marsum

Epemastate

De naam Epema stamt al van voor het ontstaan van de state. In eerste instantie is er sprake van een boerderij van een familie met de voornaam Epe of Epa. Het huis wordt waarschijnlijk rond 1640 gebouwd. Het poortgebouw bestaat dan al. De eerste beschrijving waaruit het karakter van een echte buitenplaats blijkt, is een koopakte uit 1651. Hierin wordt onder andere gesproken over ‘de huisinge, schuyre, koe- ende brouhuisinge, de schone heerlijke poort ende Toorn samt hovinge, bomen op de singels’. De koper van het huis is Duco van Burmania. Hij brengt enkele verbeteringen aan, aan het huis en het omliggende terrein. In het poortgebouw is nog een gebeeldhouwde steen te zien met zijn wapen en dat van zijn vrouw. Het huis vererft vervolgens generaties lang in de families Burmania, Rengers en Van Welderen Rengers. Gedurende een eeuw ondergaat Epemastate vele veranderingen. In 1822 werd het een strak en wit gepleisterd, zes traveeën breed huis van twee bouwlagen in neoclassicistische trant, met verdiept schilddak en vier hoekschoorstenen. De achterzijde van Epemastate behield haar zeventiende-eeuwse aanblik. Ook de tuin werd toen veranderd: achter het huis werd o.a. een parkje in Engelse landschapsstijl aangelegd, waarschijnlijk door de tuinarchitect Roodbaard. Er groeien nog steeds diverse stinsenplanten, zoals de sneeuwklokjes en de gele anemoon. Eind negentiende eeuw is het pand zowel in- als uitwendig in neorenaissance stijl verbouwd. In 1974 kwam Epemastate in het bezit van barones van Harinxma thoe Slooten en haar echtgenoot jonkheer van Eysinga, die het sinds 1983 ter bezichtiging openstelden. In 2006 koopt jonkheer mr. Tjalling van Eysinga de state van zijn ouders. Hij vestigt zijn rentmeesterkantoor erin en door exploitatie van de State is het een bloeiend bedrijf geworden.
Een rondgang door het huis voert langs schilderijen, meubels en andere voorwerpen, die herinneren aan de geschiedenis van Epemastate. In de Grote Zaal is een in neogotische stijl uitgevoerde schoorsteenmantel te zien, versierd met de wapens van de families Van Welderen Rengers en Looxma. Het rechthoekige eiland is geheel omgracht en bereikbaar via het asymmetrisch geplaatste poortgebouw, opgebouwd met gele kleine baksteen met rode hoekklezoren als versiering.

Epemastate | Epemawei 8 | 8633 KS Ysbrechtum | www.epemastate.nl

Poptaslot / Heringastate

Heringastate of Poptaslot heeft de tand des tijds goed doorstaan. Omstreeks 1512 werd het door de familie Heringa als stins gesticht, en het is nog altijd in dezelfde schoonheid te aanschouwen. Na een eeuw komt het door vererving in handen van het adellijke geslacht Van Eijsinga.
In 1631 ondergaat de stins een modernisering: het huis wordt uitgebreid met het rechter bouwblok, waarin zich de Grote Zaal bevindt. Dit deel van het huis is hoger dan het oudste noordelijke deel. Deze vorm behoudt het tot en met vandaag. De rijk gedecoreerde renaissancepoort naar het voorterrein dateert eveneens uit 1631 en is gebouwd in de stijl van Hendrick de Keijser. Bijzonder zijn de pilasters met daarboven twee verdiepingen en een topgevel in baksteen, afgewisseld met natuurstenen ornamenten. In 1687 wordt het huis verkocht aan dr. Popta, een gegoede advocaat uit Leeuwarden. Het dient als zomerverblijf. De unieke staat waarin het huis nog steeds verkeert, is volledig aan hem toe te schrijven. Bovendien sticht hij een gasthuis met woningen voor arme vrouwen van alle gezindten. Na zijn dood beheren, tot op heden, vier voogden van het gasthuis eveneens het Poptaslot. In de Grote Zaal staat o.a. de oude betaaltafel met marmeren blad van dr. Popta en een grote keeftkast uit zijn bezit.

De state is omgracht en heeft een singel met daarop een dubbele rij geknotte linden. De tuin dateert qua aanleg uit de eerste decennia van de twintigste eeuw en wordt gedomineerd door een monumentale paardenkastanje die tot aan de grond een gesloten muur vormt. Het onderhoud van de slot- en overtuin staat nog altijd hoog in het vaandel van de voogden. Befaamde hoveniers zijn er nauw bij betrokken geweest. De vijgenproductie is hier een mooi resultaat van

Poptaslot / Heringastate | Slotleane 1 | 9034 HM Marsum | www.poptaslot.nl

Zondag 2 september 2018
Excursie D: Kasteel Keppel te Laag Keppel en Landgoed Zelle te Hengelo (G)

Kasteel Keppel

Het kasteel Keppel staat op een eiland tussen twee takken van de Oude IJssel. Rondom de middeleeuwse Donjon ontstond een kasteel (ca 1300) dat in 1582 verwoest werd door de Staatse troepen. Op de fundamenten werd het huidige gebouw in de zeventiende eeuw herbouwd. De restauratie van de Donjon werd in1614 voltooid door de stadstimmerman van Emmerick, Willem van Bommel. Na 1614 werd de renaissance topgevel tegen de zijgevels van de poort geplaatst en tussen 1740 en 1750 werd het complex aan de achterzijde uitgebreid. De vensters van de gevels kregen kruiskozijnen, die in de achttiende eeuw door schuiframen zijn vervangen. In 1780 werd het poortgebouw veranderd. Uiteindelijk komt in 1850, door het verbinden van twee vleugels, het huidige uiterlijk van een vierkant hoofdhuis om een binnenplaats tot stand.
De ophaalbrug werd een vaste brug.
De Grote Zaal is het belangrijkste vertrek, met de schoorsteenpartij uit 1680 met daarboven het portret van Adriaan Werner van Pallandt, toenmalige eigenaar. Er is prachtig stucwerk op het plafond te zien in de Blauwe Salon. Ook zijn er belangrijke schilderijen in de eetkamer en de muziekkamer.
Het landgoed was in de negentiende eeuw 1600 ha groot. Nu is het nog 560 ha groot en bestaat uit bos, een aantal boerderijen en woonhuizen.
De tuinaanleg was in eerste instantie geometrisch; daarna werd die landschappelijk ingericht, waarschijnlijk door J.D. Zocher.
Kasteel Keppel is nooit verkocht. Vanaf 1530 is het in handen van de Van Pallandts en in 1962 is het ondergebracht in de Van Pallandt van Keppelstichting.

Kasteel Keppel | Dorpsstraat 39 | 6998 AA Laag Keppel

Landgoed Zelle

De eerste geregistreerde eigenaar van ‘t Zelle was Pelgrim van Zelle in 1326. Mogelijk is ‘t Zelle naar hem genoemd, of de eigenaar is naar het goed vernoemd; duidelijk is dit niet.
Eerder bestond ’t Zelle waarschijnlijk uit weiden en akkerland met boerderijen, zonder herenhuis. Eind vijftiende eeuw ontstaan er door verervingen twee Zelle’s, Groot Zelle en Klein Zelle.
In 1669 komt Groot Zelle in bezit van de familie Grothe, die twee jaar later Klein Zelle erbij koopt en dan het gehele goed bezit. Groot en Klein Zelle, voortaan ’t Zelle genaamd, vererven in de familie Grothe, totdat in 1838 de erven van Alexander Jan Grothe het landgoed verkopen aan Reinier Engelbert baron van Dorth tot Medler. Het tegenwoordige huis ’t Zelle ontstond waarschijnlijk in 1792, getuige de windvaan op het dak. Kort na de aankoop door de Van Dorth’s werd een vijf traveeën brede voorgevel in neoclassicistische stijl en een verdieping aan de voorkant toegevoegd. Er is een zichtas recht voor het huis en een zevensprong van wegen. Deze zevensprong is het centrum van een lanenstelsel, aangelegd eind achttiende eeuw, in de stijl van de Franse landschapsarchitect Le Notre.
Het landgoed beslaat een oppervlakte van 335 ha. Het bestaat uit bos, natuurterrein, landbouwgrond en er is een golfbaan van 90 ha.
De ambitie van landgoed Zelle is om het landgoed cultuurhistorisch, landschappelijk, ecologisch, economisch en sociaalmaatschappelijk in optimale vorm te houden, respectievelijk terug te brengen. De boerderijen worden nu verhuurd als vakantiehuis.

Landgoed Zelle | Ruurloseweg 92a | 7255 MB Hengelo (Gld) | www.landgoedzelle.nl

Development: W3Company